Cứu những con lợn nái có nguy cơ cao: Vì sao hiệu suất trọn đời được quyết định chỉ trong 5 ngày

Hãy khám phá cách chăm sóc sau sinh đúng cách có thể bảo vệ khoản đầu tư vào đàn heo nái 43 tuần tuổi của bạn và đảm bảo năng suất đàn lâu dài.

Bài viết của  Jennifer Shike

Ngày 02 tháng 9 năm 2026, 14:32

Một trong những điều quan trọng nhất mà người chăm sóc nên làm là đi chậm rãi cùng với lợn nái.

(Ủy ban Thịt lợn Quốc gia và Chương trình Kiểm tra Chất lượng Thịt lợn)

Thời gian đếm ngược đã bắt đầu. Bạn có khoảng 43 tuần để chuẩn bị cho đàn heo nái tơ của mình phát triển tốt. Từ lúc chúng được đưa đến trang trại, bạn đã đầu tư vào sự phát triển, tăng trưởng và sức khỏe của chúng. Từ tiêm phòng đến thức ăn, heo nái tơ không mang lại lợi nhuận cho trang trại trong thời gian này, mà ngược lại, chúng còn tiêu tốn chi phí.

Bà Mandy Dutton, quản lý sản xuất cấp cao của Professional Swine Management, phát biểu tại Hội nghị Chăn nuôi Lợn thường niên rằng, vì lợn nái chỉ bắt đầu sinh sản và cần bù đắp chi phí để tăng số lứa đẻ đầu tiên, nên việc mất một con lợn nái sinh lứa đầu tiên trong chuồng đẻ là một tổn thất lớn.

Đó là lý do tại sao Dutton dành thêm thời gian và sự chú ý vào năm ngày đầu tiên sau khi sinh và bảo vệ khoản đầu tư 43 tuần đó.

Chiến lược “Đối đầu trực tiếp”

Khi Dutton sắp xếp chuồng đẻ cho lợn con, bà nói hầu hết các chuồng đều có các hàng A, B, C và D.

“Chúng tôi xếp tất cả lợn nái tơ của mình thành hàng B và C để chúng đứng sát nhau ngay khi bạn bước vào,” bà nói. “Chúng tôi làm vậy vì chúng cần được quan tâm nhiều nhất.”

Những con heo nái tơ này được cho ăn bằng tay mỗi sáng cho đến khi sinh, được tưới từ ba đến bốn inch nước trực tiếp lên thức ăn.

“Hãy nhớ rằng, rất nhiều heo nái tơ chưa bao giờ nhìn thấy vòi nước uống,” Dutton nhấn mạnh. “Trong khu nuôi heo nái tơ (GDU), chúng được dùng bát nước; trong thời kỳ mang thai, chúng được dùng máng nước. Nếu chúng ta không cho chúng uống nước bằng tay, chúng sẽ bị mất nước trước khi sinh.”

Kiểm tra 24 giờ

Dutton cho biết điều tiếp theo mà nhóm của cô tập trung vào là ghi lại nhiệt độ của từng con cái trong vòng 24 giờ sau khi sinh.

“Điều đầu tiên xảy ra khi bạn bị cảm lạnh hoặc cúm là bạn thường bị sốt,” cô ấy giải thích. “Chúng tôi muốn phát hiện những cơn sốt trên 103 độ Fahrenheit (khoảng 39 độ C) càng nhanh càng tốt để có thể bắt đầu điều trị ngay lập tức.”

Nếu lợn nái bị sốt, cần đặc biệt chú ý đến chúng trong vòng 12 đến 24 giờ sau khi phát hiện sốt để biết liệu tình trạng của chúng có xấu đi hay không.

Xác định lợn nái có nguy cơ cao sau khi sinh

Sự chú ý đến từng chi tiết và phản ứng nhanh chóng là điều cần thiết trong giai đoạn quan trọng này của cuộc đời lợn nái.

“Nếu lợn nái không đứng dậy, ăn, uống và nằm thoải mái nghiêng người để cho con bú trong vòng 24 đến 48 giờ, rất có thể bạn sẽ mất cả lợn mẹ và đàn con”, Dutton nói.

Hãy chú ý đến những dấu hiệu này để nhận biết lợn nái có nguy cơ cao sau khi sinh:

• Sốt
• Đã ngừng ăn
• Mũi khô, bám bụi hoặc núm vú nước bẩn, không sử dụng.
• Đầu rúc vào dưới máng ăn
• Nằm sấp (không cho heo con bú)
• Vùng da dưới vú đỏ, nóng và sưng (viêm vú)
• Heo con gầy gò, bụng rỗng, sắp rụng rời.

Phép màu năm phút

Việc cho lợn nái đi bộ 5 phút là vô cùng quan trọng vào thời điểm này.

“Hãy nghĩ về quá trình sinh nở của con người. Điều đầu tiên mà bác sĩ muốn người mẹ làm trước khi xuất viện là gì? Ăn, uống, đi tiểu và đi đại tiện,” Dutton nói. “Chúng tôi cũng muốn điều tương tự đối với lợn nái của mình. Cơ thể của nó cần phải hoạt động trở lại.”

Một trong những điều quan trọng nhất mà người chăm sóc nên làm là đi chậm rãi cùng với lợn nái.

“Hãy để con lợn tự quyết định nhịp độ,” Dutton nói. “Đừng ép buộc nó.”

Trong khi một người dẫn cừu đi vòng quanh chuồng đẻ, người kia ghi lại quá trình của nó. Nó đã đi tiểu chưa? Đã đi đại tiện chưa?

Khi cuộc đi bộ chậm rãi và dài kết thúc và lợn nái trở lại chuồng, hãy đảm bảo nó ăn và uống đầy đủ. Dutton khuyên nên giữ chặt núm vòi nước để lợn nái nhìn thấy và nghe thấy tiếng nước chảy, và để nó tự tìm cách uống.

Lợi ích của việc nhận nuôi con nuôi

Đối với lợn nái sinh lứa đầu, việc đảm bảo tuyến vú hoạt động bình thường và có đủ núm vú là vô cùng quan trọng.

Điều này có thể có nghĩa là cần phải nuôi thêm lợn con. "Nếu nó có 16 núm vú, chúng ta phải cho nó bú 16 con lợn con", Dutton nói.

Mặc dù nhiều nông dân thường cho ít heo con hơn vào đàn heo nái sinh lứa đầu, nhưng bà tin rằng việc "huấn luyện" tuyến vú của heo nái để tiết sữa là rất quan trọng.

“Nếu chúng ta không sử dụng chúng ngay bây giờ, chúng sẽ không hiệu quả trong những lần sinh sau của lợn nái,” bà nói. “Hãy chọn những con lợn nái già và cho chúng bú ít lợn con hơn hoặc bỏ qua một chu kỳ sinh sản nếu cần thiết, nhưng hãy cho lợn nái sinh lứa đầu bú đầy vú!”

Theo Dutton, khi quá trình này thành công, biểu hiện là những chú heo con khỏe mạnh, bụng căng tròn nằm dọc theo heo mẹ đang nằm nghỉ thoải mái và tích cực cho con bú.

“Dành thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ tiết kiệm thời gian về sau,” cô ấy nói. “Làm đúng ngay từ lần đầu tiên là cách duy nhất để thành công.”

Võ Văn Sự dịch. Saving At-Risk Sows: Why Lifetime Performance is Won or Lost in 5 Days https://www.porkbusiness.com/news/saving-risk-sows-why-lifetime-performance-won-or-lost-5-days