Khởi động Dự án ZOLA: Kiểm soát bệnh truyền lây từ động vật sang người tại các chợ buôn bán động vật sống

Dự án ZOLA hướng tới mục tiêu giảm thiểu nguy cơ lây truyền dịch bệnh thông qua tiếp cận liên ngành “Một sức khỏe”, tập trung vào hệ thống các chợ buôn bán động vật sống tại Việt Nam.

HÀ NỘI - Ngày 4/3/2025, Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Nông nghiệp vì Phát triển (CIRAD) đã tổ chức Hội nghị khởi động Dự án ZOLA. Với chủ đề “Giảm thiểu nguy cơ lây truyền bệnh từ động vật sang người tại các chợ buôn bán động vật sống: hướng tới các biện pháp can thiệp có hệ thống”, dự án hứa hẹn tạo ra bước ngoặt trong quản lý an toàn dịch tễ chuỗi giá trị nông nghiệp.

Thay đổi tư duy: Từ ứng phó sang phòng ngừa chủ động

Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS.TS Phạm Doãn Lân - Quyền Viện trưởng Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam nhấn mạnh: Chính phủ Việt Nam luôn xác định phòng, chống bệnh truyền lây từ động vật sang người là nhiệm vụ chiến lược, gắn liền với an toàn sinh học và sức khỏe cộng đồng.

Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung xử lý khi ổ dịch đã bùng phát, dự án ZOLA định hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang quản lý rủi ro theo chuỗi và hệ thống. “Chúng ta cần chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ xử lý đơn lẻ sang cách tiếp cận ‘Một sức khỏe’ với sự phối hợp chặt chẽ liên ngành giữa các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Y tế và chính quyền địa phương”, PGS.TS Phạm Doãn Lân khẳng định.

Chợ động vật sống: Mắt xích trọng yếu nhưng đầy rủi ro

Các chợ buôn bán động vật sống, đặc biệt là chợ gia cầm, hiện là mắt xích quan trọng trong cung ứng thực phẩm và sinh kế của hàng triệu người dân Việt Nam. Thế nhưng, đây cũng là nơi tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm vi-rút cao nhất do sự giao thoa mật thiết giữa con người và động vật.

Điểm khác biệt của Dự án ZOLA là không chỉ dừng lại ở việc khảo sát thực địa hay mô phỏng vi-rút cúm gia cầm trên lý thuyết. Dự án đi sâu vào việc: phân tích hành vi buôn bán của các tiểu thương, xem xét về yếu tố thể chế và có giải pháp thực tiễn trong việc phát triển kinh tế và đảm bảo an toàn dịch tễ.

Hợp tác quốc tế vì sức khỏe cộng đồng

Dự án ZOLA nhận được sự tài trợ từ Cơ quan Nghiên cứu Quốc gia Pháp (ANR) với sự quy tụ của các tổ chức khoa học hàng đầu thế giới như INRAE, CIRAD và IRD. Về phía Việt Nam, Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam cùng Học viện Nông nghiệp Việt Nam sẽ đóng vai trò chủ chốt trong triển khai, phối hợp chặt chẽ với Chi cục Chăn nuôi và Thú y các tỉnh thành.

Việc triển khai dự án không chỉ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoạch định chính sách an toàn sinh học mà còn giúp người chăn nuôi, thương lái và cán bộ thú y địa phương tiếp cận với các phương thức quản lý dịch bệnh tiên tiến nhất.

Hội nghị khởi động đã thống nhất cơ chế phối hợp và lộ trình thực hiện, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu xây dựng một hệ thống nông nghiệp an toàn, bền vững và chống chịu tốt trước các thách thức từ dịch bệnh truyền lây.

Một số hình ảnh tại Hội nghị

Quang cảnh tại Hội nghị

Quyền Viện trưởng Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam Phạm Doãn Lân phát biểu tại Hội nghị

Đại biểu tham dự Hội nghị chụp ảnh lưu niệm