Hỗ trợ sức khỏe đường ruột gia cầm thông qua dinh dưỡng và quản lý hệ vi sinh vật

23/10/2026

Sức khỏe đường ruột là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hiệu suất, lợi nhuận và tính bền vững trong sản xuất gia cầm hiện đại. Trong 2 thập kỷ qua, tiến bộ về di truyền đã cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn và năng suất. Tuy nhiên, những tiến bộ này cũng làm tăng tính nhạy cảm của gia cầm đối với các rối loạn tiêu hóa. Đồng thời, người chăn nuôi cũng phải đối mặt với chi phí thức ăn tăng cao, áp lực giảm sử dụng kháng sinh, kỳ vọng ngày càng cao về tính bền vững, chất lượng nguyên liệu thô không ổn định và các tác nhân gây hại từ môi trường.

ADM

Ngày 14 tháng 10-26

 

Hệ vi sinh đường ruột cân bằng và đường ruột khỏe mạnh là chìa khóa để sử dụng chất dinh dưỡng hiệu quả, tăng năng suất và sức khỏe tổng thể của gia cầm. Ảnh: ADM


Hệ tiêu hóa đóng nhiều vai trò ngoài việc tiêu hóa chất dinh dưỡng. Nó hoạt động như một rào cản vật lý chống lại mầm bệnh, là nơi cư trú của một hệ sinh thái vi sinh vật phức tạp và đóng góp đáng kể vào việc điều hòa miễn dịch. Vì thức ăn vẫn là chi phí lớn nhất trong sản xuất gia cầm, việc cải thiện hiệu quả sinh học đã trở thành một ưu tiên chiến lược. Khi sức khỏe đường ruột bị suy giảm, người chăn nuôi gia cầm có thể nhận thấy hiệu quả sử dụng thức ăn giảm, tốc độ tăng trưởng thấp hơn, độ ẩm chất độn chuồng tăng, tỷ lệ tử vong cao hơn và dễ mắc các bệnh đường ruột hơn. Một hệ tiêu hóa hoạt động tốt cho phép gia cầm hấp thụ được nhiều giá trị hơn từ mỗi kg thức ăn, hỗ trợ cả mục tiêu bền vững về kinh tế và môi trường.

Quản lý chứng rối loạn hệ vi sinh đường ruột thông qua dinh dưỡng

Một trong những thách thức chính mà các nhà sản xuất gia cầm phải đối mặt là chứng rối loạn hệ vi sinh đường ruột (thiếu hệ vi sinh đường ruột ổn định và cân bằng). Ruột chứa hàng tỷ vi sinh vật góp phần vào quá trình tiêu hóa, phát triển miễn dịch và loại trừ mầm bệnh. Trong điều kiện bình thường, vi khuẩn có lợi giúp duy trì chức năng đường ruột và các cơ chế loại trừ cạnh tranh. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể phá vỡ sự cân bằng này, bao gồm thay đổi chế độ ăn, chất lượng thức ăn kém, áp lực mầm bệnh, căng thẳng và các biện pháp quản lý không hiệu quả. Chứng rối loạn hệ vi sinh đường ruột dẫn đến làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và làm tăng phản ứng viêm.

Dinh dưỡng vẫn là một trong những công cụ quan trọng để hỗ trợ sức khỏe đường ruột. Mục tiêu đầu tiên là tăng cường khả năng tiêu hóa chất dinh dưỡng đồng thời giảm lượng chất dinh dưỡng không tiêu hóa được đến đường tiêu hóa dưới. Chất dinh dưỡng không tiêu hóa được trở thành chất nền cho quá trình lên men của vi sinh vật và có thể thúc đẩy sự phát triển của các quần thể vi khuẩn không mong muốn. Điều này có thể dẫn đến sự sản sinh các hợp chất như amoniac, amin sinh học và các chất chuyển hóa khác ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng ruột.

Tối ưu hóa dinh dưỡng protein và chất lượng thức ăn chăn nuôi

Dinh dưỡng protein đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh này. Hàm lượng protein trong khẩu phần ăn cao hoặc sử dụng các nguồn protein khó tiêu hóa có thể làm tăng lượng protein chưa tiêu hóa đi vào ruột già. Quá trình lên men protein quá mức thường liên quan đến các rối loạn đường ruột và chất lượng chất độn chuồng kém. Do đó, nhiều chuyên gia dinh dưỡng đang áp dụng các chiến lược ít protein kết hợp với việc sử dụng các axit amin tổng hợp và các công thức axit amin dễ tiêu hóa. Khái niệm về dinh dưỡng protein lý tưởng cho phép giảm hàm lượng protein trong khẩu phần ăn mà vẫn duy trì hiệu suất, cải thiện khả năng sử dụng chất dinh dưỡng và giảm lượng nitơ thải ra. Cách tiếp cận này mang lại lợi ích cho cả sức khỏe đường ruột và tính bền vững môi trường.

Chất lượng nguyên liệu thức ăn cũng quan trọng không kém. Sự biến động về nguyên liệu thô có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và do đó ảnh hưởng đến quần thể vi sinh vật trong đường tiêu hóa. Cách trình bày thức ăn, tối ưu hóa kích thước hạt và sử dụng enzyme ngoại sinh cũng góp phần cải thiện khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và khả năng tiêu hóa thức ăn.

Bảo vệ tính toàn vẹn của ruột

Một mục tiêu quan trọng khác là bảo vệ sự toàn vẹn của đường ruột. Niêm mạc ruột đóng vai trò là cầu nối giữa động vật và môi trường xung quanh. Tổn thương hàng rào biểu mô làm giảm khả năng hấp thụ và tăng nhu cầu duy trì năng lượng. Hơn nữa, viêm ruột gây ra tổn thất dinh dưỡng đáng kể. Việc kích hoạt hệ miễn dịch đòi hỏi năng lượng và chất dinh dưỡng lẽ ra sẽ được dành cho sự tăng trưởng và sản xuất trứng. Do đó, giảm viêm là mục tiêu then chốt trong dinh dưỡng gia cầm.

Sử dụng các chất có nguồn gốc thực vật để hỗ trợ sức khỏe đường ruột

 

Trong bối cảnh này, người ta đã dành sự quan tâm đáng kể đến các chất phụ gia thức ăn có khả năng hỗ trợ sinh lý tiêu hóa và sức đề kháng của đường ruột. Các hợp chất có nguồn gốc thực vật đã được nghiên cứu rộng rãi vì những tác động tiềm tàng của chúng đối với dịch tiết tiêu hóa, tình trạng chống oxy hóa, điều hòa miễn dịch và hình thái đường ruột. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số sự kết hợp của các hợp chất có nguồn gốc thực vật có thể cải thiện hiệu quả tiêu hóa đồng thời hỗ trợ tính toàn vẹn của đường ruột. Những tiến bộ trong khoa học về hệ vi sinh vật đang tạo ra cơ hội để hiểu rõ hơn về cách các cộng đồng vi sinh vật tương tác với việc sử dụng chất dinh dưỡng, khả năng miễn dịch và hiệu suất.

Một ví dụ là Xtract 6930, một hỗn hợp các chiết xuất thực vật. Các nghiên cứu đã báo cáo những cải thiện về hoạt động của enzyme tiêu hóa, khả năng tiêu hóa chất dinh dưỡng và các chỉ số về tính toàn vẹn của ruột, bao gồm cả sự phát triển của nhung mao ruột. Kết quả thực nghiệm trên gia cầm cho thấy rằng các phương pháp có nguồn gốc thực vật như vậy có thể giúp cải thiện việc sử dụng chất dinh dưỡng đồng thời giảm bớt một số chi phí chuyển hóa liên quan đến căng thẳng đường ruột.

Hỗ trợ hệ vi sinh vật

Quản lý hệ vi sinh vật là một trụ cột quan trọng khác của các chương trình chăm sóc sức khỏe đường ruột. Mục tiêu không phải là loại bỏ vi sinh vật mà là duy trì một hệ sinh thái vi sinh vật cân bằng, nơi các quần thể có lợi chiếm ưu thế. Có rất nhiều giải pháp dinh dưỡng khác nhau, chẳng hạn như các hợp chất sinh học có nguồn gốc thực vật, axit hữu cơ và một số công nghệ dựa trên khoáng chất.

Trong số các phương pháp này, B-safe, với công thức đất sét trao đổi đồng đã được cấp bằng sáng chế, đã được nghiên cứu về tác dụng của nó đối với sự cân bằng vi sinh vật và hình thái ruột. Các nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra những lợi ích đối với hệ vi sinh vật đường ruột, sự phát triển nhung mao và hiệu quả tiêu hóa, đặc biệt là trong điều kiện khó khăn.

Vai trò của axit hữu cơ

Các axit hữu cơ là một thành phần quan trọng khác trong các chương trình chăm sóc sức khỏe đường ruột. Khả năng làm giảm độ pH trong đường tiêu hóa và góp phần kiểm soát mầm bệnh đã khiến chúng trở thành chất phụ gia quý giá để hỗ trợ sự ổn định tiêu hóa. Bên cạnh hoạt tính kháng khuẩn, các sản phẩm này giúp tạo ra môi trường tiêu hóa thuận lợi cho việc sử dụng chất dinh dưỡng hiệu quả và cân bằng vi sinh vật.

Tóm lại, duy trì sức khỏe đường ruột là mục tiêu trọng tâm của sản xuất gia cầm hiện đại. Các chương trình thành công ngày càng kết hợp nhiều chiến lược bổ sung, bao gồm công thức thức ăn, chế độ ăn ít protein, nguyên liệu chất lượng cao, bổ sung enzyme, quản lý hệ vi sinh vật và hỗ trợ tính toàn vẹn của đường ruột. Trong cách tiếp cận tích hợp này, chiết xuất thực vật, axit hữu cơ và các giải pháp khác có thể được xem là những ví dụ góp phần đạt được các mục tiêu cụ thể về sức khỏe đường ruột.

Võ Văn Sự. https://www.foodagribusiness.world/poultry/supporting-poultry-gut-health-through-nutrition-and-microbiota-management


Tìm kiếm tài liệu chăn nuôi