Tăng tuổi thọ của lợn nái thông qua di truyền và quản lý

Đảm bảo tuổi thọ cao và năng suất tốt cho lợn nái là yếu tố thiết yếu cho sản xuất lợn bền vững và có lợi nhuận. Mặc dù yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nền tảng cho đàn lợn khỏe mạnh và dẻo dai, nhưng các biện pháp quản lý mới là yếu tố quyết định liệu lợn nái có đạt được tiềm năng sản xuất tối đa hay không. Cuối cùng, chính sự kết hợp giữa di truyền hiện đại và quản lý hiệu quả sẽ dẫn đến thành công lâu dài.

Lizette Vestergaard Horndrup và Trine Lund Pedersen, DanBred

Ngày 26 tháng 9 năm 2025

Tỷ lệ sống sót của lợn nái là một thông số quan trọng trong các đàn lợn nái trên toàn thế giới, và yếu tố di truyền đóng góp đáng kể. Ước tính hệ số di truyền dao động từ 0,01 đến 0,10, có nghĩa là 1-10% kết quả sống sót có thể được quy trực tiếp cho yếu tố di truyền. Việc tập trung vào các biện pháp sản xuất có thể là yếu tố quyết định bổ sung cho sự thành công. Hỗ trợ tác động tích cực của di truyền học hiện đại thông qua các biện pháp quản lý đơn giản nhưng hiệu quả sẽ mở đường cho sự thành công và tạo ra sự cộng hưởng thúc đẩy đàn lợn nái khỏe mạnh với tuổi thọ cao và năng suất tốt.

Lai tạo cân bằng giúp tăng cường sức đề kháng.

Việc chọn giống để tăng sức đề kháng có ảnh hưởng đáng kể đến sản lượng chăn nuôi lợn toàn cầu bằng cách đảm bảo đàn lợn khỏe mạnh, dẻo dai, sống lâu và năng suất cao. Với sự gia tăng năng suất đáng kể ở lợn trong thập kỷ qua, sức đề kháng càng trở nên quan trọng hơn.

Chương trình nhân giống được sử dụng tại trang trại cần được thiết kế để tạo ra các thế hệ lợn mới không chỉ có năng suất tốt mà còn khỏe mạnh và có khả năng chống chịu tốt hơn trong nhiều điều kiện khác nhau.

Mục tiêu chọn giống phải được cân bằng để đảm bảo tiến bộ di truyền ổn định cả về sức đề kháng và năng suất. Tập trung vào các đặc điểm cơ bản như hiệu quả sử dụng thức ăn, tỷ lệ sống sót và khả năng sinh sản sẽ tối đa hóa tiến bộ di truyền, mang lại lợi ích cho người chăn nuôi lợn.

Mục tiêu chọn giống cân bằng nhấn mạnh việc cải thiện hiệu suất đồng thời ưu tiên khả năng sống sót và hình thái. Kết quả là sức khỏe tổng thể của cả heo con và heo nái đều được nâng cao. Bằng cách chọn giống trực tiếp để tăng khả năng sống sót, sức khỏe tổng thể được cải thiện, vì quá trình chọn lọc cũng nhắm đến khả năng miễn dịch và sức đề kháng mạnh mẽ hơn, hỗ trợ sức khỏe tốt hơn và tuổi thọ cao hơn.

Kết hợp di truyền học và quản lý

Sự phối hợp giữa di truyền học và quản lý cuối cùng sẽ dẫn đến thành công. Mặc dù công tác chọn giống có thể nâng cao các đặc điểm như khả năng sống sót, sức đề kháng và năng suất, nhưng chính sự chăm sóc hàng ngày, can thiệp sớm và các quyết định chiến lược trong trang trại mới đảm bảo những đặc điểm này được chuyển hóa thành tuổi thọ dài hơn, khỏe mạnh hơn và năng suất cao hơn cho lợn nái.

Những nhà sản xuất kết hợp thành công giữa giống lợn nái khỏe mạnh với các biện pháp quản lý lợn nái xuất sắc sẽ được đền đáp bằng những con lợn nái ở lại trong đàn lâu hơn, cai sữa được nhiều heo con hơn và góp phần vào hoạt động kinh doanh hiệu quả và bền vững hơn.

Như đã đề cập, 1-10% tỷ lệ sống sót của lợn nái phụ thuộc vào yếu tố di truyền, đó là lý do tại sao quản lý trang trại đóng vai trò rất quan trọng. Thiết lập các quy trình nhất quán về cho ăn và chăm sóc sẽ hỗ trợ tuổi thọ dài và năng suất cao của lợn nái.

Heo nái tơ, tương lai của ngành chăn nuôi, cần được nuôi dưỡng trong điều kiện lý tưởng. Mỗi heo nái tơ mới đều có ưu thế di truyền so với heo nái mà nó thay thế, vì vậy việc tạo điều kiện tốt ngay từ đầu là rất quan trọng cho sự thành công lâu dài của đàn.

Ngoài yếu tố di truyền: Các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của lợn nái.

Di truyền học hiện đại nhấn mạnh tốc độ tăng trưởng nhanh, hiệu quả sử dụng thức ăn và độ nạc, những yếu tố thiết yếu cho sản xuất thịt vỗ béo. Tuy nhiên, những con heo nái tơ khỏe mạnh cần tốc độ tăng trưởng chậm hơn để đạt được thể trạng tối ưu cần thiết cho sự thành công lâu dài.

Điều này có vẻ mâu thuẫn với di truyền học hiện đại, nhưng giải pháp rất đơn giản: Tập trung vào việc nuôi dưỡng lợn nái tơ để chuẩn bị cho vai trò tương lai của chúng trong việc hỗ trợ năng suất bền vững.

Heo nái tơ nên được cho ăn theo từng giai đoạn với khẩu phần ăn được cân bằng cẩn thận về protein và lysine để hạn chế sự phát triển quá mức của cơ nạc và khuyến khích sự tích lũy mỡ lý tưởng khi phối giống. Lượng năng lượng nạp vào cần được kiểm soát để thúc đẩy sự tăng trưởng chậm và ổn định, và khẩu phần ăn cần bao gồm một lượng khoáng chất cân bằng để hỗ trợ xương và chân chắc khỏe.

Nên nuôi lợn nái tơ dùng để sinh sản trên sàn cứng và thoát nước tốt để hỗ trợ sức mạnh chân và hình dáng cơ thể cân đối. Tránh sử dụng thanh nhựa sau khi cai sữa. Giảm mật độ nuôi để tạo thêm không gian có thể thúc đẩy sự phát triển cơ bắp khỏe mạnh. Ngoài ra, việc tiếp xúc nhẹ nhàng và nhất quán hàng ngày có thể giúp lợn nái tơ hòa nhập xã hội, giảm căng thẳng khi chúng chuyển sang giai đoạn sinh sản.

Trong suốt thời kỳ mang thai và cho con bú, lợn nái cần được cho ăn theo nhu cầu cụ thể của từng giai đoạn sản xuất. Việc kiểm tra hàng ngày cũng rất hữu ích. Một vòng kiểm tra nhanh giữa các lợn nái trong khi cho ăn hoặc dọn chuồng cho phép can thiệp sớm. Nếu cần, hãy chuyển những con lợn nái bị bệnh đến chuồng cách ly để thúc đẩy quá trình hồi phục nhanh hơn.

Việc tập trung vào mục tiêu sẽ mang lại kết quả có thể đo lường được.

Nhiều thập kỷ tập trung vào công tác lai tạo giống đã mang lại những kết quả đẳng cấp thế giới cho các đối tác của DanBreds trên toàn cầu. Mục tiêu lai tạo giống có vẻ đơn giản - điều này là có chủ ý, vì sự đơn giản của các mục tiêu lai tạo giống sẽ tạo ra những kết quả mạnh mẽ.

Phương pháp này tập trung vào các đặc điểm mục tiêu chọn giống có tác động trực tiếp đến kết quả sản xuất. Một ví dụ là tỷ lệ sống sót của lợn nái, một đặc điểm được đưa vào mục tiêu chọn giống năm 2024. Mục tiêu rất đơn giản: đảm bảo tuổi thọ dài và năng suất cao cho mỗi con lợn nái trong đàn.

Việc ưu tiên các đặc điểm như khả năng sống sót và hình thái của lợn nái đảm bảo đàn lợn khỏe mạnh với tỷ lệ sống cao và sức khỏe tổng thể được cải thiện. Mặc dù mục tiêu khá đơn giản, nhưng dữ liệu và các phép tính đằng sau đó lại rất phức tạp. Việc bao gồm dữ liệu từ các đàn lợn thương mại giúp quá trình này chính xác hơn và cho phép tiến bộ di truyền nhanh hơn. Những tiến bộ về di truyền mang lại kết quả hữu hình.

Chuyển hóa tiềm năng di truyền

Trong hành trình hướng tới sản xuất lợn bền vững và có lợi nhuận, sức mạnh thực sự nằm ở việc kết hợp tiềm năng di truyền với quản lý xuất sắc. Trong nhiều thập kỷ, DanBred đã xuất sắc trong việc tập trung vào các mục tiêu lai tạo rõ ràng và áp dụng các phương pháp thực hành tại trang trại dựa trên bằng chứng và được cân nhắc kỹ lưỡng. Điều này cho phép các nhà sản xuất khai thác tối đa năng suất của đàn lợn giống - biến tiềm năng di truyền thành hiệu quả lâu dài và được chứng minh.

Võ Văn Sự https://www.foodagribusiness.world/pigs/achieving-sow-longevity-by-genetics-and-management