Viện Roslin: Kháng thuốc kháng sinh đang lan rộng trong môi trường nông trại

Tình trạng kháng kháng sinh cao có liên quan đến chăn nuôi gia cầm ở Malawi, nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản lý có mục tiêu và một phản ứng theo hướng "Một sức khỏe".

Viện Roslin  

Ngày 27 tháng 4 năm 2026

Vi khuẩn thường gặp ở người, động vật và môi trường đang phát triển khả năng kháng thuốc kháng sinh tại các trang trại gia cầm ở miền trung Malawi.

Người ta đã phát hiện mức độ kháng thuốc cao đối với một loại kháng sinh được sử dụng rộng rãi ở người, động vật và trong môi trường, cùng với mức độ kháng thuốc thấp hơn đối với một loại thuốc được sử dụng trong bệnh viện để điều trị các bệnh nhiễm trùng nặng.

Kháng kháng sinh - hiện tượng vi khuẩn tiến hóa để sống sót trước điều trị - là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe toàn cầu. Hệ thống sản xuất thực phẩm, bao gồm cả chăn nuôi gia cầm, có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và lan rộng tình trạng kháng thuốc.

Các loại kháng sinh được sử dụng phổ biến có liên quan đến mức độ kháng thuốc cao hơn so với các phương pháp điều trị ít được sử dụng hơn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng phương pháp "Một sức khỏe" (One Health), tích hợp sức khỏe động vật, con người và môi trường, để bảo vệ các loại thuốc thiết yếu.

Các nhà nghiên cứu của Viện Roslin đã hợp tác với các thành viên của Quỹ Fleming, một sáng kiến ​​nhằm cải thiện việc giám sát thuốc kháng sinh, nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy việc sử dụng kháng sinh một cách có trách nhiệm tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Kháng cự chung 

Các mẫu vi khuẩn E.coli được thu thập từ gia cầm, công nhân nông trại và môi trường xung quanh, cùng với thông tin về các phương pháp chăn nuôi và việc sử dụng kháng sinh trong cộng đồng.

Các xét nghiệm đã phát hiện mức độ kháng thuốc cao đối với loại kháng sinh cotrimoxazole thường được sử dụng ở người, động vật và môi trường, cho thấy sự kháng thuốc đang lan rộng giữa chúng.

Ngược lại, tình trạng kháng thuốc ceftriaxone, một loại thuốc được sử dụng trong bệnh viện, vẫn ở mức tương đối thấp. Nhóm nghiên cứu nhận xét rằng những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ hiệu quả của thuốc.

Một số phương pháp chăn nuôi nhất định có liên quan đến tỷ lệ kháng kháng sinh cao hơn, bao gồm việc sử dụng thức ăn công nghiệp, nuôi gà trong không gian kín và việc sử dụng kháng sinh trước đó.

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng một số nông dân đang cho gia cầm uống thuốc kháng sinh dành cho người.

Phương pháp tiếp cận Sức khỏe Toàn diện 

Các phát hiện cho thấy tình trạng kháng kháng sinh không chỉ giới hạn ở bệnh viện mà còn chịu ảnh hưởng bởi các hoạt động chăn nuôi gia cầm, cũng như sự tương tác giữa con người, động vật và môi trường.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, để giải quyết thách thức này cần có cách tiếp cận "Một sức khỏe", kết hợp các lĩnh vực sức khỏe con người, động vật và môi trường nhằm đảm bảo thuốc kháng sinh vẫn hiệu quả cho các thế hệ tương lai.

Thông tin chính sách 

Nhóm nghiên cứu đã trình bày các phát hiện này cho Nhóm công tác kỹ thuật về Giám sát, Đánh giá, Nghiên cứu và Kiểm tra của Bộ Y tế và Vệ sinh Malawi.

Tiếp theo đó, các nhà nghiên cứu sẽ hợp tác với Trung tâm Điều phối Quốc gia về Kháng thuốc kháng sinh của nước này để chuyển các phát hiện thành các bước thực tiễn. Những bước này có thể bao gồm tăng cường giám sát việc sử dụng kháng sinh ở người, tích hợp các chỉ số vào hoạt động giám sát thường xuyên và thí điểm hướng dẫn quản lý sử dụng kháng sinh được cập nhật.

Nhóm nghiên cứu cũng sẽ chia sẻ các phát hiện thông qua các hội nghị quốc tế và xây dựng bản tóm tắt bằng chứng với các bên liên quan trong lĩnh vực dịch vụ thú y và chăn nuôi gia cầm để thúc đẩy việc sử dụng kháng sinh một cách có trách nhiệm.

Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí PLOS Public Global Health.

Võ  Văn Sự dịch từ: The Roslin Institut. 27 April 2026. The Roslin Institute: Antibiotic resistance circulating in farm environmentshttps://www.thepoultrysite.com/articles/the-roslin-institute-antibiotic-resistance-circulating-in-farm-environments