Lợn Trung Quốc được cho ăn theo thực đơn mới khi Bắc Kinh dần loại bỏ sự phụ thuộc của nông dân vào đậu nành Mỹ

Trung Quốc đang đẩy nhanh việc sử dụng các nguyên liệu địa phương lên men để giảm sự phụ thuộc vào đậu nành nhập khẩu trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ leo thang.

Reuters

 Ngày 07 tháng 4 năm 2026, 21:06

Ảnh: Lợn trong trang trại ở Trung Quốc (Reuters)

(Reuters)

Ở rìa một trong nhiều trang trại nuôi lợn trải rộng khắp vùng đồng bằng ngập lũ rộng lớn, không bị chia cắt của Taizhou, cách Thượng Hải hai giờ lái xe về phía tây bắc, một cặp hồ vuông, mỗi hồ rộng bốn mét chứa chất lỏng màu vàng đất có mùi hăng nồng, nắm giữ chìa khóa để giảm một nửa lượng đậu nành đắt đỏ sử dụng.

Các bể chứa này chứa hỗn hợp các nguyên liệu rẻ tiền, có nguồn gốc địa phương, bao gồm cám, dây bí ngô và bã rượu vang. Nhưng nó được lên men - giống như sữa chua - nên protein đã được phân giải và dễ tiêu hóa, làm giảm nhu cầu về protein chất lượng cao hơn trong đậu nành, loại mà Trung Quốc nhập khẩu đến 80%.

Đối với ông Gao Qinshan, 47 tuổi, chủ trang trại, động lực hoàn toàn là vì tiền. Thức ăn chiếm 70% chi phí chăn nuôi lợn, và giá đậu nành đã tăng vọt - do căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington cộng thêm ảnh hưởng của chiến tranh ở Trung Đông.

“Giá đậu nành trở nên quá bất ổn,” ông Gao than thở.

Với ngành công nghiệp vốn đã gặp khó khăn do nguồn cung dư thừa và nhu cầu tiêu dùng yếu, “chăn nuôi lợn đã trở nên không có lợi nhuận”, ông nói. “Mọi người đều đang nghĩ cách cắt giảm chi phí.”

Việc người dân thường quá chú trọng đến chi phí quản lý che giấu những động cơ chiến lược sâu xa hơn của Bắc Kinh: an ninh lương thực lâu dài và tăng cường khả năng tự cung tự cấp.

Chính phủ đã đẩy mạnh nỗ lực mở rộng nguồn protein cho chăn nuôi vào tháng 3 năm ngoái, đúng lúc căng thẳng thương mại leo thang vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump. Đậu nành nhanh chóng trở thành một con bài mặc cả quan trọng.

Các bài viết liên quan

Kinh giới, hương thảo và 'thời gian': Nghiên cứu dài hạn trên lợn cho thấy lợi ích của các hợp chất tự nhiên

Cùng hát một bài ca: Tiêu chuẩn kiểm toán mới bảo vệ ngành thịt lợn Mỹ như thế nào?

Các cuộc phỏng vấn của Reuters với hàng chục nhà sản xuất bò và thức ăn chăn nuôi, các nhà nghiên cứu nhà nước và các chuyên gia trong ngành cho thấy Bắc Kinh đang tiến hành triển khai các công nghệ mới và thúc đẩy thức ăn chăn nuôi lên men nhanh hơn dự kiến.

Đây là phiên bản nông nghiệp tương đương với chiến dịch của Bắc Kinh nhằm xây dựng năng lực nội địa trong lĩnh vực vi mạch và trí tuệ nhân tạo, được thúc đẩy bởi các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt của Washington đối với việc xuất khẩu công nghệ tiên tiến sang Trung Quốc.

Về lĩnh vực nông nghiệp, "mục tiêu chính sách quốc gia lớn nhất hiện nay là giảm sử dụng bột đậu nành", theo nhận định của Fu Zhenzhen, một nhà phân tích thức ăn chăn nuôi tại Công ty Tư vấn Nông nghiệp Bắc Kinh Orient.

“Lý do trực tiếp nhất cho điều đó là cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ,” bà nói. “Quá trình lên men là rất cần thiết.”

Khuyến khích nông dân chuyển đổi

Trung Quốc là nước mua đậu nành lớn nhất thế giới, nhập khẩu 52,7 tỷ USD loại hạt có dầu này vào năm 2024, trong đó 12 tỷ USD đến từ Mỹ, theo số liệu mới nhất từ ​​Ngân hàng Thế giới.

Theo số liệu hải quan Trung Quốc, năm ngoái, lượng hàng nhập khẩu tăng 6,5% so với năm 2024, đạt mức kỷ lục 111,8 triệu tấn.

Thức ăn chăn nuôi lên men hiện chiếm 8% tổng lượng thức ăn công nghiệp ở Trung Quốc, tăng từ 3% năm 2022, và dự kiến ​​sẽ đạt 15% vào năm 2030, theo dự đoán của các chuyên gia trong ngành. Điều này có thể giúp Trung Quốc giảm nhập khẩu đậu nành tới 6,3% so với năm ngoái, theo tính toán của Reuters.

Những người chăn nuôi lợn chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh an ninh lương thực của Bắc Kinh, mặc dù là một phần quan trọng, bởi thịt lợn là món ăn truyền thống trong chế độ ăn của người Trung Quốc - Trung Quốc là nơi sinh sống của một nửa số lợn trên thế giới - và lợn phụ thuộc vào bột đậu nành nhiều hơn gia cầm hoặc bò.

Các trang trại như của ông Gao nuôi một phần ba số bò ở Trung Quốc, quốc gia sản xuất thịt lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, việc chuyển sang thức ăn lên men đòi hỏi sự cam kết lớn, thường bao gồm việc cải tổ toàn bộ hệ thống cho ăn. Ban đầu, Gao gặp nhiều khó khăn, thức ăn bị mốc và lãng phí. Nhiều nông dân đơn giản là bỏ cuộc.

Đúng như tính cách của mình, Bắc Kinh không để bất cứ điều gì xảy ra ngoài ý muốn, mà đưa ra các ưu đãi cho mọi lĩnh vực của ngành công nghiệp và mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Nhắm mục tiêu vào toàn bộ chuỗi cung ứng

Tập đoàn Muyuan Foods của Trung Quốc, nhà sản xuất thịt lợn lớn nhất thế giới, đã giảm lượng bột đậu nành trong thức ăn chăn nuôi từ 10% cách đây sáu năm xuống còn 7,3% hiện nay bằng cách sử dụng các axit amin tổng hợp được sản xuất từ ​​tinh bột ngô lên men, ông Zhang Meng, giám đốc bộ phận thức ăn chăn nuôi của công ty, cho biết với Reuters.

Theo nguồn tin thân cận, tập đoàn nông nghiệp khổng lồ New Hope Liuhe đã phát triển thức ăn chăn nuôi gà và vịt không chứa bột đậu nành bằng cách lên men bèo tấm và các nguồn protein rẻ tiền khác. New Hope không trả lời yêu cầu bình luận từ Reuters.

Theo nguồn tin từ Trung tâm Đổi mới Công nghệ Quốc gia về Ngành sữa (một tổ chức do nhà nước hậu thuẫn), hai nhà sản xuất sữa lớn nhất Trung Quốc là Yili và Mengniu đã hợp tác với chính phủ để giảm lượng bột đậu nành trong thức ăn chăn nuôi xuống 20%. Yili từ chối bình luận, còn Mengniu không trả lời yêu cầu bình luận.

Tất cả các số liệu về việc giảm sử dụng bột đậu nành đều được công bố lần đầu tiên.

Trung Quốc cũng thu hút đầu tư nước ngoài, với việc công ty thương mại Louis Dreyfus có trụ sở tại Hà Lan đang lên kế hoạch xây dựng dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi lên men đầu tiên tại thành phố cảng Thiên Tân ở phía bắc.

“Trung Quốc đang dẫn đầu về công nghệ lên men,” ông Shambhu Nath Jha, chuyên gia tư vấn chính tại Fact.MR, cho biết.

Công ty tư vấn có trụ sở tại Mỹ ước tính rằng giá trị thị trường thức ăn chăn nuôi lên men của Trung Quốc đã tăng vọt lên 6 tỷ đô la vào năm ngoái, nhanh chóng bắt kịp thị trường hàng đầu nhưng đã trưởng thành hơn của châu Âu, trị giá 7 tỷ đô la. Ngược lại, thị trường Mỹ chỉ trị giá 2,5 tỷ đô la, vì đậu nành và ngô dễ kiếm hơn.

Theo Fact.MR, tỷ lệ sử dụng thức ăn lên men ở gia cầm tại Trung Quốc đã đạt 25%, vượt xa con số 20% của châu Âu.

Chi phí, độ phức tạp và hương vị

Bắc Kinh đang có lợi thế về mặt động lực: Giá thịt lợn ở mức thấp nhất trong 16 năm khiến bất kỳ kế hoạch giảm chi phí nào cũng dễ dàng được chấp thuận.

Các nhà phân tích cho biết, vấn đề nảy sinh trong quá trình lên men là thiếu một phương pháp tiếp cận tiêu chuẩn hóa.

Một số người cho rằng lợn sẽ trưởng thành chậm hơn nếu người chăn nuôi chỉ đơn giản là lên men bất kỳ nguồn thức ăn nào có sẵn, và chúng có thể dễ mắc bệnh hơn.

Bài kiểm tra cuối cùng có lẽ chính là vị giác.

“Nhu cầu của người tiêu dùng về thịt chất lượng cao rất lớn, nhưng ngành công nghiệp chỉ tập trung vào việc giảm chi phí và làm theo yêu cầu của chính phủ”, Ian Lahiffe, một chuyên gia tư vấn nông nghiệp tại Bắc Kinh, cho biết.

“Việc cho vật nuôi ăn đậu nành mang lại nhiều lợi ích,” ông nói. “Họ cần cân nhắc làm thế nào để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi và hương vị thịt.”

(Bài viết do Daphne Zhang và Lewis Jackson thực hiện; Biên tập bởi Tony Munroe và Kevin Buckland)

Võ Văn Sự dịch. Reuters. April 07, 2026 09:06 PM. Chinese Pigs Fed New Menu as Beijing Weans Farmers Off U.S. Soy. https://www.porkbusiness.com/news/chinese-pigs-fed-new-menu-beijing-weans-farmers-u-s-soy