Nước mắt tuôn rơi tại trang trại đà điểu sau khi tòa án bác bỏ đơn kháng cáo và Cơ quan Kiểm dịch Thực phẩm Canada (CFIA) tuyên bố sẽ tiếp tục tiêu hủy đàn.

Ngày 6 tháng 11 năm 2025 
Brett Ruffell

Những người ủng hộ đã khóc và la hét khi các nhân viên của CFIA bắt đầu tiêu hủy hàng trăm con đà điểu tại một trang trại ở British Columbia sau phán quyết cuối cùng của tòa án.

Karen Espersen, đồng sở hữu của trang trại Universal Ostrich Farms, được những người ủng hộ và con gái bà, Katie Pasitney, ôm chầm lấy tại trang trại ở Edgewood, British Columbia, sau khi Tòa án Tối cao Canada thông báo bác bỏ đơn kháng cáo của trang trại về việc tạm dừng lệnh tiêu hủy hơn 300 con đà điểu vào thứ Năm, ngày 6 tháng 11 năm 2025. (Ảnh: THE CANADIAN PRESS/Aaron Hemens)

Hôm thứ Năm, con đường cao tốc nhìn xuống trang trại đà điểu Universal Ostrich Farms chật kín người ủng hộ, một số ôm nhau khóc lóc, số khác chế giễu các nhân viên của Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada trong bộ đồ bảo hộ sinh học màu trắng.

“CFIA, các người dừng lại đi!” Katie Pasitney hét lên, mẹ cô, Karen Espersen, là đồng chủ sở hữu trang trại gần cộng đồng nhỏ Edgewood ở phía đông nam British Columbia. “Chạy đi, những chú chim xinh đẹp!”

Người ủng hộ Jeff Gaudry hét lớn vào mặt công nhân qua loa phóng thanh: “Các anh nên xấu hổ về bản thân mình. Các anh nên vào đó và để họ thanh trừng các anh đi.”

Dưới cánh đồng, nhân viên của cơ quan đang lùa đàn chim, dồn chúng vào một hàng rào làm bằng các bó rơm cao khoảng ba đến bốn mét.

Hàng rào chắn ngăn cản việc quan sát từ mặt đất vào bên trong, nhưng từ vị trí cao hơn, người ta có thể thấy hàng chục con chim trong chuồng, cũng như hai cấu trúc tối màu, trông giống như lều.

Chiến dịch này diễn ra sau khi Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada (CFIA) hôm thứ Năm tuyên bố sẽ tiến hành "tiêu hủy hoàn toàn" đàn hàng trăm con đà điểu, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Canada cho biết sẽ không xem xét đơn kháng cáo cuối cùng của nông dân về quyết định tiêu hủy đàn đà điểu.

Đây là một câu chuyện kéo dài 10 tháng kể từ khi Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada (CFIA) ra lệnh tiêu hủy đàn gia cầm vào ngày 31 tháng 12, chỉ vài phút sau khi kết quả xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy dương tính với cúm gia cầm trong một đợt bùng phát khiến khoảng 70 con chim chết.

Trên đường đi, nó đã thu hút sự chú ý từ chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, cũng như các nhà phê bình trong nước về sự lạm quyền của chính phủ, những người so sánh các cuộc biểu tình tại trang trại với phong trào "Đoàn xe Tự do".

Các nông dân đã thua kiện trong vụ tranh chấp về việc tiêu hủy đàn gia súc tại Tòa án Liên bang và Tòa án Phúc thẩm Liên bang, nhưng chiến dịch này đã liên tục bị trì hoãn bởi các lệnh tạm dừng của tòa án trước khi phán quyết hôm thứ Năm loại bỏ mọi trở ngại pháp lý đối với việc giết mổ.

Một tuyên bố từ CFIA hôm thứ Năm cho biết họ đã tôn trọng tất cả các phán quyết của tòa án “và kỳ vọng các chủ trang trại đà điểu và những người ủng hộ cũng sẽ làm như vậy sau khi Tòa án Tối cao Canada đưa ra phán quyết của mình”.

Những người ủng hộ đã tập trung tại khu đất này trước khi quyết định được đưa ra, xe cộ nối đuôi nhau đến từ trước khi trời sáng trong khi mưa vẫn đang rơi.

Vài chục người tụm lại thành vòng tròn khi đồng chủ sở hữu Dave Bilinski thông báo tin tức, vào lúc 6:45 sáng.

“Có lẽ phép màu sẽ xảy ra,” ông nói, trong khi một người biểu tình gọi CFIA là “tội phạm” và tuyên bố sẽ rời Canada.

Sau đó, nhóm người này đã cùng nhau cầu nguyện xin một "phép màu vào thứ Năm".

Chủ trang trại lập luận rằng những con chim còn sống sót không có dấu hiệu bệnh tật và nên được tha mạng, nói rằng chúng đã có được "miễn dịch cộng đồng" và có giá trị khoa học, trong khi cơ quan kiểm tra cho biết những con đà điểu trông khỏe mạnh vẫn có thể lây lan bệnh.

Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada (CFIA) và cảnh sát đã đến trang trại vào tháng 9 và thu giữ đàn gia cầm, theo cơ quan này cho biết có khoảng 300 đến 330 con.

Cơ quan thanh tra chưa cho biết sẽ tiêu hủy đàn đà điểu như thế nào, nhưng trong một tuyên bố hôm thứ Năm, họ cho biết Sổ tay Quy trình Chung về việc tiêu hủy đàn đà điểu thương mại và gia đình vẫn mô tả "các biện pháp tốt nhất" để loại bỏ những con vật này.

Tài liệu hướng dẫn này, được công bố lần đầu theo Đạo luật Tiếp cận Thông tin năm 2023, cho biết đà điểu có thể bị giết bằng nhiều phương pháp, bao gồm bẻ cổ, tiêm thuốc độc, dùng khí độc hoặc bắn.

Nó mô tả chi tiết phương pháp tiêm thuốc độc vào hộp sọ của đà điểu, với sự tham gia của ba người: “một người giữ con chim bằng cách ngồi lên lưng nó, một người giữ đầu và một người tiêm thuốc.”

Phương pháp "tiêm nội sọ" này được cho là "nhanh chóng và ít gây căng thẳng cho chim, mặc dù có thể gây xúc động cho người nuôi khi chứng kiến."

Pasitney cho biết những con đà điểu là tất cả những gì gia đình bà yêu quý trong suốt 35 năm qua.

“Tôi kêu gọi cả thế giới hãy vùng lên, Canada hãy vùng lên, những người nông dân của chúng ta hãy vùng lên và biến điều này thành một cuộc cách mạng”, bà nói hôm thứ Năm, vừa lau nước mắt.

“Đây là thời điểm để chúng ta thay đổi lịch sử, và đây là thời điểm để bảo vệ động vật của bạn, bảo vệ quyền sử dụng đất của bạn, bảo vệ chính bản thân bạn, bảo vệ con cái bạn và bảo vệ tương lai của cháu chắt bạn, bởi vì đây không phải là Canada mà chúng ta mong muốn.”

Pasitney nói rằng bà sẽ biến việc đảm bảo CFIA không còn có thể hoạt động theo cách cũ thành "sứ mệnh cả đời" của mình.

Sau khi nghe quyết định, bà nói với các phóng viên rằng điều tiếp theo sẽ là những con vật bị tổn thương tâm lý.

"Đó là hành động giết hại, giết hại những động vật khỏe mạnh đã sống trên hành tinh này 35 năm", bà nói.

“Chúng là những loài động vật tiền sử đã tồn tại hàng triệu năm, nhưng chúng sẽ không thể vượt qua được sự kiểm tra của Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada.”

Nghị sĩ đảng Bảo thủ Scott Anderson, người có khu vực bầu cử bao gồm vùng nông nghiệp của British Columbia, đã nói với các phóng viên ở Ottawa rằng ông thất vọng với kết quả này.

“Tôi nghĩ điều này càng nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi về mặt cấu trúc trong CFIA.”

Những người phản đối việc tiêu hủy đàn đà điểu đã phát động một chiến dịch trên mạng xã hội và các phương tiện khác. Họ đã tổ chức các buổi hòa nhạc "Lễ hội đà điểu" tại trang trại, với sự tham gia của Tamara Lich, người tổ chức các cuộc biểu tình.

Hôm thứ Năm, Bilinski nói với đám đông những người ủng hộ rằng lệnh tiêu diệt động vật là "hoàn toàn vô lý".

“Họ không chịu nghe theo khoa học. Họ biết rõ ràng là những con chim đó có kháng thể mạnh nhất hiện nay và họ đang tiêu diệt chúng. Tôi e rằng – theo ý kiến ​​của tôi – chẳng còn công lý nào nữa.”

Ông nói rằng CFIA không xét nghiệm bất kỳ con chim nào còn sống sót “vì (các quan chức) biết rằng chúng không nhiễm virus, chúng có rất nhiều kháng thể.”

Tổ chức Animal Justice, một nhóm vận động cho quyền pháp lý của động vật, đã gửi một bức thư ngỏ tới CFIA vào đêm trước khi phán quyết được đưa ra, nói rằng cơ quan này "có trách nhiệm" phải tiến hành các xét nghiệm mới trước khi thực hiện "bước đi không thể đảo ngược" là tiêu hủy đàn chim.

Cơ quan CFIA cảnh báo những người ủng hộ trang trại rằng "hành vi cản trở hoặc gây khó khăn cho nhà phân tích, thanh tra hoặc cán bộ" khi thực hiện nhiệm vụ theo Đạo luật Sức khỏe Động vật là một hành vi phạm tội, và người vi phạm có thể phải đối mặt với án tù lên đến hai năm và phạt tiền lên đến 250.000 đô la.

Chính sách "tiêu diệt tận gốc" của họ, trong đó yêu cầu tiêu hủy hoàn toàn các đàn gia cầm bị nhiễm bệnh, nhằm mục đích bảo vệ sức khỏe con người và động vật, đảm bảo khả năng tiếp cận thương mại quốc tế cho Canada, và ngành công nghiệp gia cầm trong nước trị giá 6,8 tỷ đô la.

Ngay sau khi thông báo được đưa ra, các nhân viên của CFIA bắt đầu lắp đặt thêm thiết bị và đèn chiếu sáng xung quanh khu chuồng nuôi đà điểu lớn. Một đàn chim hoang dã đã được nhìn thấy trong cùng chuồng đà điểu đó vào thứ Năm, một sự việc mà CFIA cho rằng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cúm gia cầm.

Pasitney cho biết chủ trang trại đang chờ luật sư liên lạc để xem liệu có thể làm gì thêm để cứu đàn chim hay không.

“Nhưng tôi hứa với các bạn, Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada vừa mang đến cho chúng ta nhiều hơn thế nữa, nhiều cơ hội hơn để bảo vệ mọi nông dân ngoài kia, bởi vì dưới sự giám sát của chúng tôi, chúng tôi sẽ không bao giờ để bất kỳ nông dân nào phải trải qua điều này nữa, và tôi biết rằng thế giới cũng sẽ không để điều đó xảy ra.”

— Thông tin do Jim Bronskill cung cấp tại Ottawa.

Võ Văn Sự dịch từ: Brett Ruffell. November 6, 2025.   Tears on ostrich farm after court rejects appeal bid and CFIA says cull will proceed. https://www.canadianpoultrymag.com/tears-on-ostrich-farm-after-court-rejects-appeal-bid-and-cfia-says-cull-will-proceed