Vì sao sự bùng phát dịch bệnh virus Nipah gây chết người ở Ấn Độ lại quan trọng đối với các nhà sản xuất lợn của Mỹ?

Mặc dù mối đe dọa trước mắt là một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng, ngành chăn nuôi lợn của Mỹ đang trong tình trạng cảnh giác cao độ vì sự xâm nhập của virus này vào Mỹ có thể dẫn đến những tổn thất nặng nề cho ngành và một thách thức phức tạp về bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người.

Jennifer Shike

 Ngày 29 tháng 1 năm 2026, 8:25 sáng

Nipah Virus là gì?

Một loại virus có tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể so với COVID-19 đang một lần nữa gây lo ngại ở Ấn Độ. Kể từ tháng 12, đã có hai trường hợp nhiễm virus Nipah được xác nhận ở Tây Bengal. Mặc dù mối đe dọa trước mắt là một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng, ngành chăn nuôi lợn của Mỹ đang trong tình trạng cảnh giác cao độ. Theo Trung tâm Thông tin Sức khỏe Lợn (SHIC), sự xâm nhập của virus này vào Mỹ có thể dẫn đến những tổn thất nặng nề cho ngành công nghiệp và một thách thức phức tạp về bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người.

Lợn là vật chủ khuếch đại.

Mặc dù dơi ăn quả là vật chủ tự nhiên của virus Nipah, nhưng lợn đóng vai trò quan trọng như vật chủ trung gian hoặc "khuếch đại" virus. Trong đợt bùng phát dịch năm 1999 tại Malaysia, lợn là tác nhân chính gây lây nhiễm cho con người.

“Tôi đang học trường thú y khi virus Nipah lần đầu tiên được phát hiện ở người và lợn tại Malaysia,” Dusty Oedekoven, bác sĩ thú y trưởng của Hội đồng Thịt lợn Quốc gia, cho biết. “Tôi nhớ rằng lúc đó có những lo ngại đáng kể về tác động tiềm tàng đến sức khỏe đàn lợn, cũng như sức khỏe cộng đồng và nền kinh tế, nếu virus này được xác định ở Mỹ”.

Mặc dù virus này thường được cho là liên quan đến dơi ăn quả và lây truyền từ người sang người, nhưng lợn cũng có thể nhiễm virus Nipah từ dơi bị nhiễm bệnh hoặc do ăn thức ăn hoặc uống nước bị ô nhiễm, theo Báo cáo Giám sát Bệnh Lợn Toàn cầu do SHIC tài trợ, được nhóm nghiên cứu do Maria Sol Perez tại Trung tâm Sức khỏe Động vật và An toàn Thực phẩm thuộc Đại học Minnesota dẫn đầu biên soạn hàng tháng.

Lợn nhiễm bệnh có thể thải virus qua nước bọt, nước tiểu và phân. Vì virus có thể tồn tại trong môi trường vài ngày, nên nó lây lan nhanh chóng trong chuồng trại—và có khả năng lây sang những người làm việc bên trong.

Một thiết bị lây lan thầm lặng

Một trong những thách thức đặc biệt của virus Nipah là các trường hợp nhiễm bệnh ở lợn thường không có triệu chứng rõ rệt, khiến nó trở thành một loại virus lây lan "thầm lặng". Tuy nhiên, khi các triệu chứng xuất hiện, chúng lại khác nhau đáng kể tùy theo độ tuổi:

• Heo con bú sữa mẹ: Tỷ lệ tử vong cao, thường kèm theo các triệu chứng rối loạn thần kinh.

• Heo con/heo thịt: Đặc trưng bởi tiếng ho "sủa" to và khó thở. Mặc dù tỷ lệ tử vong thấp hơn ở nhóm này, nhưng các dấu hiệu thần kinh là một cảnh báo nguy hiểm.

• Lợn trưởng thành: Có thể bị chết đột ngột, chảy máu mũi hoặc sảy thai.

Bảo vệ ngành công nghiệp thịt lợn Hoa Kỳ

Theo SHIC, nguy cơ lây truyền từ lợn sang người được coi là thấp hơn so với lây truyền từ dơi sang người, nhưng hậu quả lại vô cùng nghiêm trọng. Vụ dịch năm 1999 tại Malaysia đã dẫn đến việc tiêu hủy hơn một triệu con lợn, gần như phá hủy toàn bộ ngành công nghiệp chăn nuôi lợn trong nước.

Để ngăn chặn một kịch bản tương tự xảy ra ở Mỹ, việc đảm bảo an ninh sinh học và giám sát chặt chẽ là điều vô cùng quan trọng.

“An toàn sinh học là nền tảng để bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi và ngăn ngừa sự xâm nhập của dịch bệnh,” Megan Niederwerder, giám đốc điều hành của SHIC, cho biết. “Khi chúng ta nghĩ về rủi ro du nhập các dịch bệnh mới, an toàn sinh học là yếu tố cực kỳ quan trọng cần xem xét đối với các mối nguy hiểm hàng ngày như nhân viên, vật tư, thiết bị và thức ăn cũng như việc vận chuyển lợn trong suốt quá trình sản xuất.”

Trong một bản tóm tắt gần đây về những bài học kinh nghiệm thu được từ Chương trình Điều tra Dịch bệnh Tiêu chuẩn do SHIC tài trợ , các sự kiện xâm nhập được xếp hạng rủi ro cao thường xuyên nhất bao gồm việc di chuyển lợn nái loại thải, lợn con cai sữa và tỷ lệ tử vong từ trang trại, bà chỉ ra.

“Cùng với an ninh sinh học, việc triển khai giám sát chẩn đoán nhất quán là điều cần thiết để phát hiện bệnh sớm, xác định các mầm bệnh mới nổi và ngăn ngừa sự lây lan trong khu vực hoặc trên toàn hệ thống”, Niederwerder nói.

Giám sát chẩn đoán giúp xác định các mầm bệnh mới nổi bằng cách liên tục theo dõi, phân tích và diễn giải dữ liệu y tế để xác định các mô hình bệnh bất thường, chẳng hạn như sự gia tăng đột ngột về mức độ nghiêm trọng hoặc tỷ lệ mắc bệnh.

Ông Oedekoven cho biết: “Các mầm bệnh mới nổi đang đe dọa sức khỏe của lợn và con người. Chiến lược Sức khỏe Lợn Quốc gia do ngành công nghiệp dẫn đầu bao gồm mục tiêu ngăn chặn các bệnh ngoại lai và mới nổi, trong đó bao gồm việc giám sát dịch bệnh toàn cầu liên tục, lập kế hoạch phát hiện và ứng phó với dịch bệnh.”

Những trách nhiệm đó bao gồm việc sử dụng quỹ Pork Checkoff để hợp tác với SHIC nhằm theo dõi các dịch bệnh mới nổi trên toàn cầu và cung cấp thông tin cho các nhà sản xuất thịt lợn ở Mỹ.

“Tôi tự hào về công việc của SHIC, cùng với sự hợp tác trong cộng đồng sức khỏe động vật, để giúp giám sát, ngăn ngừa và chuẩn bị cho các bệnh mới nổi,” Oedekoven nói.

Võ Văn Sự dịch từ: y Jennifer Shike. January 29, 2026 08:25 AM. Why a Deadly Outbreak of Nipah Virus in India Matters to U.S. Swine Producers.  https://www.porkbusiness.com/news/industry/why-deadly-outbreak-nipah-virus-india-matters-u-s-swine-producers