Độ bền của lớp phủ: Hành trình đến 100 tuần

Ngày 13 tháng 11 năm 2025, 
Jane Robinson

Làm thế nào để giúp gà mái khỏe mạnh và đẻ trứng lâu hơn.

Nghiên cứu tại Canada tập trung vào việc giúp gà mái duy trì năng suất đến 100 tuần tuổi đồng thời đảm bảo sức khỏe, chất lượng trứng và lợi nhuận. Ảnh: Trouw Nutrition

Những tiến bộ trong di truyền học gia cầm cho phép gà mái tiếp tục đẻ trứng đến 100 tuần tuổi. Tuy nhiên, triển vọng tăng sản lượng trứng trọn đời cũng đi kèm với những mặt trái đối với sức khỏe và hiệu suất của đàn gà – một vấn đề mà các nhà nghiên cứu ở Canada đang tích cực nghiên cứu để giải quyết.

Kéo dài thời gian đẻ trứng thêm khoảng 28 tuần có thể giúp mỗi con gà mái đạt năng suất lên đến 500 quả, từ đó tăng năng suất và lợi nhuận cho người chăn nuôi. Tuy nhiên, sản xuất trứng là một quá trình phức tạp với nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ dài và hiệu quả của gà mái đẻ, và hiện có rất ít thông tin về nhu cầu của gà mái đẻ sau 72 tuần.

“Nếu chúng ta có thể thu được nhiều trứng hơn mỗi con gà thì chúng ta có cách để tăng cường an ninh lương thực và lợi nhuận cho người chăn nuôi,” Elijah Kiarie, Giáo sư McIntosh về Dinh dưỡng Gia cầm tại Đại học Guelph, cho biết. Nghiên cứu của ông tập trung vào các chiến lược dinh dưỡng để hỗ trợ sản xuất trứng lâu hơn mà không ảnh hưởng đến chất lượng trứng và tỷ lệ sống sót của gà mái đẻ.

“Chúng tôi đang cố gắng hiểu những gì gà mái cần để có chu kỳ đẻ trứng kéo dài và suy nghĩ trước về các ứng dụng thực tiễn mà người chăn nuôi có thể sử dụng trong tương lai,” Kiarie nói.

Những rủi ro khi già đi

Mặc dù tiến bộ về mặt di truyền có thể giúp gà mái đẻ trứng sống lâu hơn 72 tuần, nhưng những rủi ro đối với gà mái già bao gồm khó khăn trong việc kiểm soát trọng lượng trứng, chất lượng vỏ trứng suy giảm và khả năng hấp thụ canxi giảm, cũng như tăng nguy cơ mắc hội chứng gan nhiễm mỡ xuất huyết và loãng xương.

Kiểm soát trọng lượng trứng là yếu tố then chốt để giữ gà mái sống lâu hơn và thường liên quan đến việc giảm lượng protein trong khẩu phần ăn, điều này có thể làm tăng nồng độ và lượng năng lượng tiêu thụ trong khẩu phần ăn. Nguồn năng lượng trong khẩu phần ăn của gà mái có ảnh hưởng rất lớn đến sự tích tụ mỡ trong gan.

“Gan là một cơ quan quan trọng giúp gà mái sống lâu hơn, vì vậy chúng ta cần hiểu rõ hơn về nó và cách quản lý nó để đảm bảo sức khỏe, tuổi thọ và năng suất của đàn gà,” Kiarie nói. Sinh viên nghiên cứu sinh của ông, Lonita Manoa, đang nghiên cứu một vài chất phụ gia khác nhau trong khẩu phần ăn của gà mái có thể hỗ trợ một chu kỳ đẻ trứng khỏe mạnh và dài hơn.

Bổ sung chất xơ và enzyme

Là một chuyên gia dinh dưỡng, Manoa quan tâm đến việc chăm sóc tất cả các cơ quan, hormone và mô liên quan đến quá trình sản xuất trứng, để gia cầm có thể sản xuất nhiều trứng hơn với chất lượng cao. “Nghiên cứu của tôi tập trung vào việc thay đổi nguồn năng lượng trong khẩu phần ăn bằng cách giảm lượng tinh bột từ ngũ cốc và thay thế bằng chất xơ”, Manoa nói. “Chất xơ là một nguồn năng lượng có sẵn khi được bổ sung enzyme giúp gia cầm dễ hấp thụ chất xơ hơn.”

Một trong những thử nghiệm nghiên cứu của bà bao gồm việc bổ sung chất xơ và enzyme ngoại sinh vào khẩu phần ăn của gà đẻ từ 72 tuần đến 100 tuần tuổi, và đo lường các chỉ số hiệu suất chính bao gồm sản lượng trứng, chất lượng trứng và tình trạng gan thông qua phương pháp chấm điểm. 

Bà ấy vẫn đang đánh giá kết quả, nhưng những phát hiện ban đầu cho thấy tín hiệu tích cực đối với các thành phần đã được phê duyệt sử dụng tại Canada.

Đánh giá bã trái cây

Thử nghiệm thứ hai của Manoa là với bã trái cây – một sản phẩm phụ của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, bao gồm hạt và vỏ chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên. Bã trái cây có kích thước lớn và cần phải được tinh chế để tạo ra một lượng rất nhỏ chứa phần hoạt tính sinh học. Theo Kiarie, hiện có các nguyên liệu thức ăn chăn nuôi làm từ bã trái cây được bán trên thị trường ở Canada, nhưng hầu hết đều có nguồn gốc từ bên ngoài Canada.

Ở những con gà mái già, bã trái cây có thể giúp cải thiện tổng khả năng chống oxy hóa của gà và kiểm soát tình trạng xuất huyết đi kèm với hội chứng gan nhiễm mỡ.

Manoa đang thu mua bã trái cây địa phương từ nam việt quất, nho, táo và việt quất với mục tiêu hướng đến tính thực tiễn cần thiết trong tương lai nếu những nguyên liệu này có thể hỗ trợ dinh dưỡng cho thời gian đẻ trứng dài hơn. Thử nghiệm cho ăn này sẽ được tiến hành trong năm nay và sẽ bổ sung các mức độ bã trái cây khác nhau vào khẩu phần ăn của gà mái đẻ khi chúng được khoảng 18 tuần tuổi, để đo lường các yếu tố sản xuất chính cũng như tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

“Tôi hy vọng chất chống oxy hóa sẽ giúp những con gà mái già duy trì sản lượng và chất lượng trứng, đồng thời kéo dài tuổi thọ mà không ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng,” Manoa nói. “Chúng tôi đang tìm cách thúc đẩy năng suất đàn gà bằng cách hỗ trợ những con gà mái già, và cũng mong muốn biến chất thải (bã trứng) thành một nguyên liệu thực phẩm bền vững.”

Elijah Kiarie (bên trái) và nghiên cứu sinh tiến sĩ Lonita Manoa đang tìm hiểu tiềm năng của chất chống oxy hóa trong bã trái cây để hỗ trợ kéo dài thời gian đẻ trứng. Ảnh: Sylvester Mutinda

Tăng cường hỗ trợ khoáng chất

Tại Đại học Laval, Marie-Pierre Létourneau-Montminy đang tập trung nghiên cứu vai trò của khoáng chất trong việc hỗ trợ kéo dài thời gian đẻ trứng. “Nếu chúng ta có thể kéo dài thời gian đẻ trứng và đảm bảo đàn gà khỏe mạnh, duy trì chất lượng trứng, chúng ta có thể sử dụng ít gà hơn để sản xuất nhiều trứng hơn. Và khi lượng protein trong khẩu phần ăn giảm theo tuổi, lượng nitơ thải ra cũng sẽ giảm đi”, Létourneau-Montminy, người giữ chức Chủ nhiệm Nghiên cứu Canada về Sản xuất Protein Động vật Bền vững, cho biết.

Canxi và phốt pho được tích tụ cùng nhau trong xương – canxi được đưa vào vỏ trứng và lượng phốt pho dư thừa được bài tiết qua nước tiểu. Nhưng do có ít thông tin về mức độ bổ sung trong khẩu phần ăn cho gà mái già, các thử nghiệm cho ăn của Létourneau-Montminy đã sử dụng mức khuyến nghị trong khẩu phần ăn của cả hai khoáng chất này cho gà mái từ 70 đến 100 tuần tuổi. Dự án vẫn đang được tiến hành nhưng đã có một số kết quả đáng ngạc nhiên, góp phần bổ sung kiến ​​thức về việc kéo dài thời gian đẻ trứng bền vững.

Gà mái duy trì tỷ lệ đẻ trứng hơn 85% ở độ tuổi 100 tuần. "Những con chim này rất dẻo dai", Létourneau-Montminy nói.

Hàm lượng khoáng chất trong xương của gà mái đẻ không bị mất đi trước 100 tuần tuổi. “Chúng tôi dự đoán hàm lượng khoáng chất trong xương sẽ bị suy giảm trong thời kỳ đẻ kéo dài, nhưng thật ngạc nhiên là điều đó đã không xảy ra”, bà nói. Những kết quả này cho thấy mức canxi và phốt pho được khuyến nghị trong suốt thời kỳ đẻ bình thường là đủ để hỗ trợ thời gian đẻ kéo dài.

Nồng độ phốt pho có thể được giảm trong thời kỳ đẻ trứng bình thường mà không ảnh hưởng đến năng suất hoặc sức khỏe của gà, nhưng duy trì nồng độ đầy đủ trong thời kỳ đẻ trứng kéo dài có thể rất quan trọng. “Có thể giảm phốt pho khoảng 25% mà không ảnh hưởng đến năng suất của gà mái cho đến khoảng 75 tuần,” Létourneau-Montminy cho biết. “Nhưng trong thời kỳ đẻ trứng kéo dài, chúng tôi nhận thấy rằng tốt nhất là không nên giảm phốt pho vì vai trò của nó trong việc giúp gà mái giảm căng thẳng.”

Một sự thay đổi thú vị

Đối với các nhà sản xuất trứng, mục tiêu sản xuất tập trung vào khả năng đẻ trứng liên tục, kích thước trứng và chất lượng vỏ trứng. Nhưng triển vọng kéo dài thời gian đẻ trứng – và những lợi ích về môi trường và lợi nhuận – sẽ đòi hỏi sự phát triển một cách tiếp cận toàn diện hơn về vòng đời, và việc tích hợp dinh dưỡng và quản lý gà bố mẹ - gà con - gà mái sẽ rất quan trọng.

“Công việc của chúng tôi hiện vẫn còn mang tính giả thuyết vì các nhà sản xuất phải triệt sản đàn gà khi chúng được 72 tuần tuổi,” Kiarie nói. “Nhưng một giống gà có tuổi thọ cao và năng suất tốt sẽ đại diện cho một sự thay đổi và cơ hội mới đầy thú vị cho các nhà sản xuất gia cầm Canada, và chúng tôi muốn tìm hiểu xem cần những gì để sự thay đổi tiềm năng này có thể trở thành hiện thực.” 

Các bài liên quan

Dinh dưỡng cho gà đẻ: Xương chắc khỏe, gà mái tốt hơn.

Cho gà mái ăn hormone cái

Thông tin cập nhật từ LRIC: Hiện tượng trưởng thành sớm ở gà mái đẻ trứng

Kích thước trứng tôi luyện

Võ Văn Sự dịch từ: Jane Robinson. November 13, 2025.  Layer Longevity: The road to 100 weeks. https://www.canadianpoultrymag.com/the-road-to-100-weeks