Khám phá sâu về bệnh tiêu chảy: Nghiên cứu tìm hiểu về tác nhân gây bệnh mới nổi là virus Sapovirus ở lợn

Một tác nhân gây bệnh mới nổi, virus sapovirus ở lợn (PoSaV), đã được xác định là nguyên nhân chính gây tiêu chảy ở lợn con trong vài năm qua. Một nghiên cứu gần đây đã mô tả chi tiết việc phân lập thành công các chủng PoSaV hiện đại từ các đàn lợn ở Mỹ.

Jennifer Shike

Ngày 08 tháng 01 năm 2026, 14:23

(SEGES Svine Production)

Tiêu chảy. Thật sự rất khó chịu. Nó làm giảm năng suất, gây mất nước và có thể dẫn đến tỷ lệ tử vong cao. Nó gây tốn kém tiền bạc và thời gian cho người chăn nuôi. Trong vài năm gần đây, một tác nhân gây bệnh mới nổi, virus sapovirus ở lợn (PoSaV), đã được xác định là nguyên nhân chính gây tiêu chảy ở lợn con.

Theo tiến sĩ Lisa Becton, phó giám đốc Trung tâm Thông tin Sức khỏe Lợn, việc phân biệt PoSaV với các loại virus khác như bệnh tiêu chảy dịch tả lợn (PED), coronavirus delta và viêm dạ dày ruột truyền nhiễm là một thách thức. Lợn nhiễm bệnh, đặc biệt là lợn trong giai đoạn cai sữa và sau cai sữa, có thể biểu hiện tiêu chảy nhẹ đến trung bình hoặc vẫn khỏe mạnh về mặt lâm sàng trong khi thải virus qua phân. Virus này ổn định trong môi trường nên có thể lây lan nhanh chóng trong đàn.

Mặc dù nhiễm PoSaV thường tự khỏi, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng lợn con bị ảnh hưởng có thể bị giảm trọng lượng cai sữa dự kiến ​​khoảng 1,0 đến 2,0 pound/con, theo báo cáo của SHIC. Những "khoảng cách hiệu suất tưởng chừng nhỏ" này có thể tích lũy nhanh chóng trong các hệ thống sản xuất quy mô lớn. Nhiễm trùng đồng thời với các tác nhân gây bệnh đường ruột khác, chẳng hạn như rotavirus, coronavirus đường ruột ở lợn và Escherichia coli , có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng lâm sàng và làm giảm năng suất hơn nữa.

“Vấn đề với PoSaV là cho đến gần đây, các cơ chế để nuôi cấy và nhân giống virus này còn rất hạn chế,” Becton nói. “Điều đó rất quan trọng nếu bạn muốn tiếp tục phát triển các phương pháp chẩn đoán – nếu bạn muốn thực sự nuôi cấy virus trong môi trường tế bào hoặc để phát triển vắc-xin.”

Việc phát hiện và phân lập chính xác các chủng PoSaV đang lưu hành là cần thiết không chỉ để xác định đặc điểm của bệnh nhiễm trùng mà còn để phát triển các chiến lược phòng ngừa.

Nghiên cứu virus Sapovirus ở lợn phân lập các chủng virus từ đàn lợn tại Mỹ.

Một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí Veterinary Microbiology, do Qiuhong Wang tại Đại học bang Ohio và Thomas Petznick, DVM, tại Veterinary Health Services ở Omaha, Nebraska thực hiện, đã mô tả chi tiết việc phân lập thành công các chủng PoSaV hiện đại từ các đàn lợn ở Hoa Kỳ.

Trong nghiên cứu này, năm trang trại nuôi lợn nái ở Nebraska đã được chọn mẫu, những trang trại này có lợn con biểu hiện các đợt bùng phát viêm dạ dày ruột nghi do PoSaV gây ra. Các mẫu được thu thập từ tháng 11 năm 2023 đến tháng 5 năm 2024 từ lợn con từ 12 đến 28 ngày tuổi có các triệu chứng lâm sàng của tiêu chảy. Tổng cộng có 35 mẫu phân và 7 mẫu ruột non được thu thập để xét nghiệm.

Tất cả các mẫu đều được đánh giá sự hiện diện của PoSaV GIII bằng phương pháp PCR. Sàng lọc PCR phân tử cho thấy 60% số mẫu dương tính, xác nhận sự hiện diện đáng kể của virus này trong đàn. Bốn trong năm trang trại được xét nghiệm dương tính với PoSaV dựa trên kết quả PCR, với tỷ lệ phát hiện từ 33% đến 100%. Việc phát hiện PoSaV GIII từ các mẫu trong nghiên cứu này cho thấy GIII tiếp tục là nhóm gen chính ở lợn con và lợn sau cai sữa.

“Tỷ lệ nhiễm PoSaV 60% ở những con lợn bị ảnh hưởng lâm sàng phù hợp với các phát hiện trước đây, cung cấp bằng chứng cho thấy PoSaV có thể là tác nhân gây bệnh đường ruột chính gây tiêu chảy ở lợn con,” SHIC báo cáo. “Tuy nhiên, xét nghiệm chẩn đoán không được thực hiện để phát hiện các loại virus đường ruột khác như rotavirus hoặc astrovirus.”

Phân tích sâu hơn các mẫu cho thấy ba trong số các mẫu từ ba trang trại khác nhau có sự tương đồng, cho thấy chúng có chung một tổ tiên gần đây hơn. Tuy nhiên, mẫu từ trang trại thứ tư lại phân nhánh riêng biệt, cho thấy nó có thể đã trải qua những thay đổi tiến hóa khiến nó khác biệt với các chủng khác. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục giám sát và phân tích đặc điểm phân tử của các chủng đã được xác định, theo báo cáo của SHIC.

(Nguồn: Vi sinh vật học thú y )

Giải mã bệnh tiêu chảy

“Nghiên cứu này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về PoSaV như một căn bệnh mới nổi,” Becton nói. “Nó lấp đầy những khoảng trống về kiến ​​thức và công nghệ mà chúng ta chưa có cho đến nay, với mục tiêu giúp giảm thiểu tác động. Nếu chúng ta có thể nuôi cấy virus và hiểu rõ hơn cũng như mô tả đặc điểm của nó, điều đó có thể dẫn đến việc cải thiện chẩn đoán cũng như các phương án hoặc lựa chọn vắc-xin thay thế.”

Becton chỉ ra rằng virus thích nghi rất tốt với vật chủ của chúng. Khi một loại virus lây nhiễm vào ruột lợn, nó rất đặc hiệu với môi trường đó và có những yêu cầu sinh trưởng rất cụ thể để xâm nhập vào tế bào.

“Khi bạn cố gắng tái tạo mô hình ruột lợn bên ngoài cơ thể lợn, điều đó trở nên rất khó khăn, bởi vì virus không phải lúc nào cũng muốn bám dính hoặc xâm nhập vào tế bào như trong điều kiện bình thường hoặc tự nhiên,” bà nói thêm. “Có thể có những thay đổi sinh hóa trong cách virus phản ứng với các tế bào khác. Có những chức năng khác nhau bên trong cơ thể lợn rất khó bắt chước bên ngoài cơ thể lợn.”

Đây là lý do tại sao nghiên cứu PoSaV của Wang và Petznick lại mang đến nhiều hy vọng cho ngành chăn nuôi lợn.

“Điều này cho chúng ta cơ hội tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân gây tiêu chảy ở lợn con,” Becton nói. “Nếu chúng ta hiểu rõ hơn điều đó và chẩn đoán chính xác tác nhân gây bệnh, thì chúng ta có thể đưa ra một kế hoạch khác để quản lý nó.”

Võ Văn Sự dịch từ: Jennifer Shike. January 08, 2026 02:23 PMDeep Dive into Diarrhea: Research Explores Emerging Porcine Sapovirus Pathogen. https://www.porkbusiness.com/news/hog-production/deep-dive-diarrhea-research-explores-emerging-porcine-sapovirus-pathogen